کارگروه مطالعات تاریخ مجامع دینی و هیئت های مذهبی انجمن ایرانی تاریخ مرکز استان کرمانشاه با همکاری معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه رازی، مرکز مطالعات تاریخی (اسناد، آرشیو و موزه)، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی غرب کشور و اداره کل اوقاف و امور خیریه استان کرمانشاه در تاریخ 18 شهریور 1404، ساعت 30/6 الی 8 صبح – در کرمانشاه، حافظیه، اداره کل و امور خیریه استان کرمانشاه نخستین جلسه هم اندیشی (پیش نشست های علمی تاریخ و کارکرد وقف و موقوفات در کرمانشاه (1)) را با حضور و سخنرانی: حجت الاسلام و المسلمین محمد صالحی، مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان کرمانشاه؛ دکتر روح اله بهرامی، رئیس انجمن ایرانی تاریخ مرکز استان کرمانشاه؛ دکتر وکیل احمدی، معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه رازی و دکتر مهدی عزتی، مدیر مرکز مطالعات تاریخی دانشگاه رازی برگزار کرد. دبیر پیش نشست هم حاج محسن نظری رئیس کارگروه تاریخ مجامع دینی و هیئت های مذهبی انجمن ایرانی تاریخ در کرمانشاه بود. ایشان در ابتدا پس از معرفی سخنرانان به اهمیت وقف در استان کرمانشاه و مناسبت های هفته وقف پرداختند. همچنین دقایقی درباره فضیلت هفته وحدت، رویکردهای پیامبر اکرم(ص) و امام جعفر صادق(ع) درباره وقف به عنوان اقدامی فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی در جامعه اسلامی سخن گفتند و در ادامه شیوه های هزینه کردن درآمدهای وقفی جهت کارهای عام المنفعه در راستای بهبود وضعیت جامعه را بیان نمودند، و نیز نگاهی گذرا به تاریخچه وقف در این استان داشتند.
سپس حجت الاسلام و المسلمین محمد صالحی در ابتدا از محققان و استادان دانشگاه رازی به خاطر حضور در این پیش نشست قدردانی کردند و دقایقی راجع به تاریخچه وقف در دوران پهلوی صحبت نمودند و وضعیت و مشکلات اوقاف، املاک و اراضی وقفی آن دوره را مورد نقد و بررسی قرار دادند و در ادامه رویکردهای امام خمینی(ره) را پیرامون وقف بیان نمودند که چگونه پس از پیروزی انقلاب اسلامی توجه جدی به مسئله اوقاف و احیای آن شد و در این خصوص اقدامات اساسی صورت گرفت.
ایشان به این نکته تأکید کردند که درآمدهای حاصل از وقف اگر درست هزینه شود می تواند منشأ خیر و برکت در جامعه باشد و باید نیازهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و آموزشی را بر طرف نماید. بنابراین استادان حوزه و دانشگاه باید پیشنهادات و راهکارهای علمی را در این خصوص ارائه دهند. در واقع، وقف چراغ هدایت جامعه و رفع نیازمندی های مختلف است.
در ادامه جناب آقای دکتر وکیل احمدی معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه رازی به سخنرانی پرداختند. ایشان هم به مقاله ای که درباره اهمیت وقف نوشتند اشاره کردند و با استناد به آیات و روایات وقف را امری مهم دانستند و بر آمادگی و همکاری دانشگاه با اداره اوقاف جهت گسترش فرهنگ وقف در استان کرمانشاه تأکید نمودند.
سپس دکتر روح اله بهرامی به اختصار نکاتی را درباره تاریخ موقوفات و نیز تأکید ائمه بزرگوار اسلام بر وقف بیان نمودند. ایشان همچنین جمع شدن استادان حوزه و دانشگاه در اداره اوقاف کرمانشاه و پرداختن به موضوع وقف را اقدامی پسندیده ذکر کردند، همچنین آسیب شناسی وقف از منظر تاریخ و به شکلی علمی را امری ضروری دانستند و بر این نکته تأکید کردند که باید در راستای آشنایی مردم کارکردهای فرهنگی، اجتماعی و آموزشی وقف به درستی بیان شود، در این میان دانشگاه هم باید برای ترویج فرهنگ وقف تلاش نماید. البته اداره اوقاف هم باید از ظرفیت های استادان و محققان دانشگاه به خوبی بهره ببرد تا بدین طریق، همکاری های ارزنده ای انجام پذیرد و در نهایت نتایج کاربردی به دنبال داشته باشد.
سپس دکتر مهدی عزتی بر اهمیت وقف در تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی اشاره کردند که چگونه در طول تاریخ به اعتلای جامعه کمک کرده است اما متأسفانه امروزه وضعیت مناسبی ندارد و از کارکردهای تمدنی و علمی تا حدودی خارج شده است. بنابراین می توان با آسیب شناسی صحیح و علمی و نیز اقدامات جدی از سوی مدیران این مشکل رفع گردد و تا بدین شکل، فرهنگ وقف میان مردم گسترش یابد.
در خاتمه نیز، حجت الاسلام و المسلمین صادق ایرانی مدیر حوزه علمیه کرمانشاه دقایقی درباره وضعیت وقف در استان کرمانشاه صحبت کردند و بر این نکته تأکید کردند که اداره اوقاف کرمانشاه باید به طور جدی مسائل و مشکلات وقف را بر اساس قانون و شرع اسلام شناسایی کند و در رفع آن کوشش نماید. ایشان همچنین توجه به رویکردهای معنوی وقف در کنار شکل ظاهری و مادی آن را ضروری دانستند. و در نهایت، راهکارهایی را در زمینه ارتقای فرهنگ وقف پیشنهاد دادند.
(گزارش: محسن نظری)
